Een particulier die zijn auto verkoopt, zet er vaak "voetstoots" bij en heeft daarmee meer ruimte. Als garage of autobedrijf kun je dat niet. Verkoop je een tweedehands auto aan een particulier, dan is dat een consumentenkoop. Daar horen strengere regels bij, en die regels kun je niet wegschrijven in je voorwaarden. In dit artikel lees je wat dat concreet betekent en wanneer er juist geen sprake is van een consumentenkoop.

Consumentenkoop: waarom de garage meer moet

De wet beschermt consumenten die bij een bedrijf kopen extra. De gedachte is simpel: jij bent de vakman, de klant niet. Jij kunt een auto onderzoeken, foutcodes uitlezen en de lakdikte meten. De klant kan dat meestal niet.

Daarom gelden bij een consumentenkoop drie dingen die bij verkoop tussen twee particulieren niet of minder spelen:

  • De wettelijke garantie is dwingend recht en niet uit te sluiten.
  • Er geldt een bewijsvermoeden in het voordeel van de koper.
  • Je wordt afgerekend op je eigen advertentie en toezeggingen.

Dwingend recht: je kunt het niet uitsluiten

Artikel 7:6 BW bepaalt dat je de rechten van een consument niet kunt uitsluiten. Teksten als "zonder garantie", "handelsprijs" of "voetstoots" op de factuur hebben tegenover een particulier dus geen effect. Bij het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden (ECLI:NL:GHARL:2023:1224) stond "geen garantie/voetstoots" op de factuur van een BMW 7-serie met een kapotte koppakking. Het beroep op die clausule faalde. Het hof gaf in dit tussenarrest wel een bewijsopdracht, dus de zaak was daarmee nog niet beslist.

Wat wel werkt: een concreet gebrek vooraf schriftelijk melden. Daarover meer in voetstoots verkopen als garage.

Het bewijsvermoeden: jij moet bewijzen

Toont een gebrek zich binnen 1 jaar na aflevering (koop vanaf 1 januari 2022), dan wordt vermoed dat het er bij aflevering al was. Bij koop vóór 2022 was die termijn 6 maanden. Binnen die periode moet jij aantonen dat het gebrek er niet was, of dat het vermoeden niet past bij de aard van de auto of het gebrek.

Dat is lastiger dan het klinkt. "De APK was net goed" of "de proefrit ging prima" weerlegt het vermoeden niet. Bij de rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2024:5342) ging bij een Ford Mondeo van € 8.150 twee dagen na aflevering de koppakking. De dealer bood aan de auto terug te nemen voor 80% van de koopprijs. Dat is geen herstel. De koop werd ontbonden. Opvallend detail: een e-mail van de koper die in de spam van de dealer belandde, gold als ontvangen.

Let op: het vermoeden zegt alleen iets over wanneer het gebrek ontstond. De klant moet nog steeds laten zien dat er een gebrek is, met een diagnose, foutcodes, foto's of een rapport. Meer daarover in het bewijsvermoeden van 1 jaar.

Wanneer is het geen consumentenkoop?

Koopt een bedrijf de auto voor zakelijk gebruik, dan is er geen consumentenkoop. Er geldt dan geen bewijsvermoeden en geen dwingend recht. Wat je contractueel afspreekt, telt dan wel.

Bij de rechtbank Rotterdam (ECLI:NL:RBROT:2023:12100) ging het om een Maserati Levante van € 72.500. Na 6 maanden ontstond een motorprobleem. Omdat het een zakelijke koop was, gold het vermoeden niet. De vordering werd afgewezen.

De eenmanszaak met privégebruik

Hier gaat het in de praktijk vaak mis. Een klant koopt de auto op naam van zijn eenmanszaak, maar gebruikt hem privé. Dan telt het nog steeds als consumentenkoop. De naam op de factuur is niet genoeg.

Wil je je beroepen op een zakelijke koop, zet dan het zakelijk gebruik uitdrukkelijk in de koopovereenkomst. Staat dat er niet, dan ga je bij twijfel uit van een consument. Dat is ook de veiligste aanname bij het beoordelen van een klacht: behandel je een consument als zakelijke koper, dan sta je bij de rechter met lege handen.

Wat je als garage in de praktijk doet

  • Behandel elke particuliere koper als consument, ook als er een bedrijfsnaam op de factuur staat.
  • Leg zakelijk gebruik alleen vast als het echt zo is, en dan schriftelijk in de koopovereenkomst.
  • Laat algemene uitsluitingen weg en benoem bekende gebreken concreet.
  • Zorg dat je bij een klacht zelf bewijs verzamelt: eigen diagnose, foto's en een uitleesrapport.
  • Bied bij een aannemelijk gebrek binnen het eerste jaar snel kosteloos herstel aan.

Een overzicht van al je plichten vind je in garantie op een occasion bij een autobedrijf.

GarantiQ vraagt bij elke klacht eerst of het om een consumentenkoop gaat en hoe lang de auto al geleverd is. Op basis daarvan zie je direct wie de bewijslast heeft en hoe vergelijkbare zaken afliepen.