Bij een nieuwe auto is non-conformiteit vrij overzichtelijk. Bij een occasion ligt het lastiger. Een auto van twaalf jaar oud met 180.000 km hoeft niet te rijden als nieuw. Maar waar ligt de grens? In dit artikel lees je hoe rechters en de Geschillencommissie Voertuigen non-conformiteit bij een tweedehands auto beoordelen, en welke factoren daarbij zwaar wegen.

Redelijke verwachtingen bij een occasion

De wet (art. 7:17 BW) zegt dat een auto de eigenschappen moet hebben die de koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Bij een occasion gaat het dus niet om de vraag of de auto perfect is, maar om wat een koper redelijkerwijs mocht verwachten van déze auto, met déze leeftijd, kilometerstand en prijs. Wil je eerst de basis van het begrip, lees dan non-conformiteit bij een auto.

De wegingsfactoren op een rij

Uit de uitspraken komen zes factoren naar voren. Elke factor kan de verwachting omlaag of omhoog duwen.

  • Leeftijd. Bij een auto ouder dan 15 jaar mag de koper minder verwachten. Bij een auto jonger dan 5 jaar juist meer.
  • Kilometerstand. Boven de 200.000 km liggen de verwachtingen lager, onder de 100.000 km hoger.
  • Prijs. Bij een prijs onder € 2.500 is de verwachting lager, boven € 15.000 hoger.
  • Advertentie. Een tekst als "zonder garantie" of "handelsprijs", of zichtbare gebreken die je benoemt, verlaagt de verwachting. Woorden als "nieuwstaat", "goede technische staat" of een lijst met opties verhogen haar.
  • Moment van het gebrek. Een gebrek na veel kilometers (meer dan 10.000 km) of na maanden weegt minder zwaar dan een gebrek binnen dagen of weken.
  • Ernst. Een comfortpunt met kleine kosten weegt licht. Een gebrek dat de veiligheid raakt, de auto onbruikbaar maakt of veel geld kost, weegt zwaar.

Let op: "zonder garantie" of "handelsprijs" kan meewegen bij de verwachting, maar sluit de wettelijke garantie bij een consument niet uit (art. 7:6 BW).

Voorbeeld: oud, goedkoop en kleine kosten

Bij de rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2022:8480) ging het om een VW Golf van 17 jaar oud met 235.000 km, verkocht voor € 1.340. Binnen twee weken viel de auto stil. De oorzaak lag bij de EGR en de bobine. De rechter oordeelde dat de auto niet non-conform was: oud, goedkoop, kleine kosten en onderhoudsdelen.

Bij de Geschillencommissie Voertuigen (2020) kreeg de koper van een auto met 337.223 km, gekocht voor € 3.195, na vijf dagen een defect drijfstanglager. Ook hier geen non-conformiteit: bij zo'n hoge kilometerstand mocht de koper weinig verwachten. Let wel, dit is een strenge uitspraak. Kantonrechters zijn milder.

Ook een oude, goedkope auto moet veilig zijn

Lage verwachtingen betekenen niet dat alles mag. Een auto moet veilig kunnen rijden en mag niet binnen een week stilvallen met een dure reparatie.

Bij de rechtbank Midden-Nederland (ECLI:NL:RBMNE:2024:4382) ging het om een Opel Signum uit 2005 met 213.520 km, verkocht voor € 1.100. Binnen een week ging de hogedrukpomp kapot. De rechter ontbond de koop en kende schadevergoeding toe. Ook een goedkope oude auto moet veilig rijden.

Bij de rechtbank Noord-Nederland (ECLI:NL:RBNNE:2018:3289) bleek een BMW 530i uit 2001, verkocht voor € 7.000, na vijf maanden weggewerkte roest aan de dorpel te hebben. Een verborgen veiligheidsgebrek, ook bij een auto van 16 jaar oud. De verkoper had bovendien toegezegd dat de auto roestvrij was. Ontbinding volgde.

Wanneer het wel bij de koper ligt

Tegenover die zaken staat een Kia Ceed uit 2009 met 113.167 km, verkocht voor € 3.500 (ECLI:NL:RBNHO:2022:7527). De koper klaagde over roest aan de remmen en het subframe en over een lek. De rechter oordeelde dat er geen non-conformiteit was: de roest was zichtbaar, de auto was oud en had net een APK. Hier woog de onderzoeksplicht van de koper mee.

Het verschil met de BMW 530i is dus: was de roest verborgen of zichtbaar, en had de verkoper iets toegezegd?

De advertentietekst bij een occasion

Juist bij occasions schrijf je advertenties vaak snel. Maar wat erin staat, telt. Beloof je "goede technische staat" of noem je opties, dan houdt een rechter je daaraan, ook bij een goedkope auto met veel kilometers. Een APK-afkeur direct na aflevering is bovendien vrijwel altijd non-conform.

Tips voor je advertenties en koopovereenkomsten:

  • Vermeld alleen opties die de auto echt heeft en die werken.
  • Vermijd algemene loftuitingen die je niet kunt waarmaken.
  • Benoem bekende gebreken concreet, zodat de koper ze aanvaardt.

Slijtage blijft slijtage

Ook bij een occasion is niet elk mankement een gebrek. Remblokken, banden, filters, een startaccu bij een auto van ongeveer drie jaar of ouder en APK-adviespunten vallen meestal onder slijtage of onderhoud. Zware motorschade, een kapotte versnellingsbak kort na aflevering of een gebroken distributieketting zijn dat meestal niet. De volledige lijst lees je in slijtage of gebrek bij een occasion. Toont een gebrek zich binnen een jaar na aflevering, dan geldt bovendien het bewijsvermoeden van 1 jaar.

GarantiQ weegt bij elke klacht dezelfde factoren: leeftijd, kilometerstand, prijs, advertentie, moment en ernst. Daarna zet het de klacht naast vergelijkbare uitspraken, zodat je ziet hoe sterk je staat.